DSÖ Genel Direktörünün COP31 Sağlık Günü Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısındaki Konuşması
2026 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), Türkiye ve Avustralya'nın ortak başkanlığında, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştiriliyor.
Türkiye’nin Antalya kentinde 9 Kasım 2026 tarihinde COP31 açılış toplantısı sonrasında gerçekleştirilen “COP31 Sağlık Günü ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısında” konuşan DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus; ülkeleri, diğer hususların yanı sıra, Brezilya Belém Sağlık Eylem Planı'nı uygulamaya ve DSÖ İklim ve Sağlıkta Dönüştürücü Eylem İttifakı aracılığıyla taahhütlerini yenilemeye ve raporlamaya çağırdı.
Bakü İklim ve Sağlık için COP Başkanlıkları Koalisyonunun Küresel İklim Gündeminde Sağlığı Geliştirme konulu Yüksek Düzeyli Yuvarlak Masa Toplantısı'nda DSÖ Genel Direktörü, bir COP'tan diğerine siyasi liderliği taşıyan Bakü İklim ve Sağlık için COP Başkanlıkları Koalisyonu'nun önceliklerini vurguladı.
Dr. Tedros, COP31 Dönem Başkanlığını Türkiye'nin üstlendiği "COP31 Sağlık Günü ve Antalya Sağlık Direnci Girişimi'nin (AIR) Başlatılması" başlıklı basın toplantısında da bir konuşma yaparak, öncelikli acil konuları şu şekilde özetledi:
1) Sağlık sistemleri şok gelmeden önce hazır olmalı;
2) Ülkeler planlardan uygulamaya geçmeli ve
3) İşe yarayan şeyleri finanse etmeliyiz.
-----------------------------------------------------
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus’ un Yuvarlak Masa Toplantısı’ ndaki Konuşması
Teşekkürler Sayın Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, teşekkürler COP31 Başkanı M. Kurum.
Sayın Büyükelçiler, değerli meslektaşlarım ve dostlarım,
COP31'i Sağlık Günü ile açtığı ve bir Uygulama COP'unun merkezine sağlığı koyduğu için Türkiye'ye teşekkür ederim.
Bu salondaki herkes iklim krizinin bir sağlık krizi olduğunu biliyor.
Yaklaşık 3,5 milyar insan iklim değişikliğine karşı son derece savunmasız bölgelerde yaşıyor.
Hepimizin bildiği gibi, fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan hava kirliliği her yıl yaklaşık 7 milyon insanın ölümüne neden oluyor.
Aşırı sıcaklar, seller ve kuraklık acil servisleri dolduruyor, temel hizmetleri aksatıyor ve sağlık çalışanlarının kendilerini de riske atıyor.
2027 yılına kadar hava durumunu şekillendirmesi beklenen çok güçlü bir El Niño ile birlikte, sağlık sistemleri üzerindeki baskının artması muhtemeldir.
İklim değişikliği sürecinde sağlık alanında büyük ilerlemeler kaydedildi.
Glasgow'da ülkeler, iklim değişikliğine dayanıklı ve düşük karbonlu sağlık sistemleri kurma konusunda taahhütte bulundular.
Dubai'de düzenlenen ilk COP Sağlık Günü ve İklim ve Sağlık Bildirgesi, sağlığı gündemin en önemli maddelerinden biri haline getirdi.
Geçtiğimiz yıl Brezilya'da ülkeler, şu anda 39 ülke tarafından desteklenen Belém Sağlık Eylem Planı'nı başlattı.
Bugün Antalya Sağlık Dirençliliği Girişimi'nin başlatılması, ülkelere birbirlerinden öğrenmeleri için pratik bir yol sunuyor.
Bu adımların her biri sağlık bakanları tarafından yönlendirildi. Ancak açıklamalar insanları korumaz. Koruma, uygulamaya geçirilir.
Bakanlıklarınızın birçoğu 2025 Dünya Sağlık Örgütü Sağlık ve İklim Değişikliği Küresel Araştırmasına katıldı. Mesajınız netti.
Ne yapılması gerektiğini biliyorsunuz. Eksik olan şey, bunu yapmanın araçları.
Ülkelerin %90'ından fazlası, ulusal sağlık ve iklim değişikliği planlarını uygulamaya koymanın önündeki en büyük engel olarak yetersiz finansmanı gösterdi.
Yaklaşık %80'i yetersiz kapasiteyi gerekçe gösterdi.
Bu, Uygulama COP' unun kapatması gereken boşluktur.
Ve burayı kapatmanın gerekçeleri oldukça ikna edici.
Dünya Sağlık Örgütü'nün yeni bir analizi, altı öncelikli iklim-sağlık eyleminin yılda 1,6 milyon hayat kurtarabileceğini gösteriyor. Bunlardan beşi, yatırılan her dolar için yaklaşık 24 dolar getiri sağlayacak.
Hükümetlerin yatırım yapabileceği çok az yatırım bu tür bir getiri sunuyor. Bu konuyu maliye bakanlarınıza iletmeniz gerekiyor.
Bugün Antalya’da sizlerden üç ricam var.
Öncelikle Belém Sağlık Eylem Planını uygulayın ve Dünya Sağlık Örgütü İklim ve Sağlık Alanında Dönüştürücü Eylem İttifakı aracılığıyla taahhütlerinize katılın, yenileyin ve raporlayın.
Yarın, İttifak, ülkelerin kaydettiği ilerlemeyi ve karşılaştıkları engelleri değerlendirmek üzere Sağlık Pavyonu'nda bir araya gelecek. Katılımınızı teşvik ediyorum.
Antalya Girişimi aracılığıyla edindiğiniz kendi deneyimlerinizi de paylaşmanızı rica ediyorum: Neler işe yaradı, neler yaramadı ve maliyeti ne oldu?
İkinci olarak, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin maliyetini ve bütçesini belirlemek için finans, çevre ve enerji alanlarındaki meslektaşlarınızla bir araya gelin.
Ayrıca, ulusal uyum planlarınıza ve ulusal olarak belirlenmiş katkılarınıza (NDC'ler) sağlık konusunu da dahil edin.
DSÖ'nün ekonomik kanıtları ve teknik rehberliği size destek olmak için mevcuttur.
Üçüncüsü, müzakerelerde sağlık konusunu ön plana çıkarın.
Sağlık, iklim değişikliğinin insani yüzüdür. Müzakere metninde yer almalıdır.
İklim finansmanı için açıkça belirlenmiş bir uygunluk alanı olmalı ve uyum finansmanı büyüdükçe payı da artmalıdır.
Sağlık bakanları, iklim değişikliğinin halkları üzerindeki etkilerini ilk gören kişilerdir.
İklimle ilgili kararlar alındığında, sesiniz ilk duyulması gerekenler arasında yer almalıdır.
DSÖ, Antalya'da, COP32'de ve sonrasında her adımda ortağınız olacak.
Teşekkür ederim.
Kaynakça
DSÖ Genel Direktörü’nün Konuşması, Antalya-Türkiye, 9 Kasım 2026
- Dünya Su Günü BM İklim Değişikliği · 24 Mart 2026
- Dünya Su Günü 2026 Dünya Su Günü 2026 · 24 Mart 2026
- DSÖ Orta Doğu'daki Savaş Küresel Durum Raporu Yayınladı Dünya Sağlık Örgütü · 27 Mart 2026
DSÖ (WHO)
GTÖ (FAO)
UNEP
DHSÖ (WOAH)