COP31’de: Toplumsal cinsiyet adaleti, gıda sistemleri ve karar taslağı gündemde
COP31’in Mavi Alanı’nda 16 Kasım 2026’da “Toplumsal Cinsiyet Adaleti Günü“ kapsamında eylemler ve etkinlikler düzenlendi. Zirvede bitkisel beslenme ve iklim krizi de tartışılırken, COP31 çerçeve kararının ilk resmî taslağı yayımlandı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) devam ediyor. 16 Kasım’da COP31’in Mavi Alanı’nda Toplumsal Cinsiyet Adaleti Günü kapsamında çeşitli eylem ve etkinlikler yapıldı.
Zirvede bitkisel beslenme ve iklim krizi de gündeme gelirken, COP31 çerçeve kararının ilk resmî taslağı yayımlandı.
Toplumsal cinsiyet adaleti için eylem
Sevinç, Halkların İklim Zirvesi’nde ise toplumsal cinsiyet eşitliğinin feminist iklim adaleti, adil enerji dönüşümü, bakım emeği, kesişimsel eşitsizlikler ve kadın çevre savunucularının mücadelesi gibi farklı boyutlarıyla ele alındığını belirtti. Bu çeşitliliğin, meselenin kadınların iklim krizinden nasıl etkilendiğiyle sınırlı olmadığını, toplumsal ve ekonomik dönüşümün bütününü ilgilendirdiğini vurguladı. WGC’ nin Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı için finansman, taahhütlerin izlenmesi ve feminist örgütlerin kararlara katılımını talep ettiğini aktardı:
“Bence artık iklim müzakerelerinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin önemini yeniden ve yeniden anlatmamız gereken aşamayı geçmiş olmamız gerekiyor. Bunun neden önemli olduğunu biliyoruz, uluslararası düzeyde kabul edilmiş bir eylem planımız da var. Şimdi ihtiyacımız olan şey, bu taahhütleri somut politikalara, bütçelere ve hesap verebilir uygulamalara dönüştürmek.”
Gıda sistemleri öncelikler arasında yer almıyor
COP31 programında 16 Kasım’da Net Sıfır ve Bitki Temelli Beslenme Savunuculuğu (GNPA) tarafından “Veganlıkla Net Sıfıra ve Ötesine Ulaşmak” (Vegan Reaches Net Zero and Beyond) başlıklı bir panel düzenlendi. Panelde hayvansal tarımdan bitkisel gıda sistemlerine geçişin iklim, halk sağlığı ve ekonomi üzerindeki olası etkileri ele alındı.
COP31’de 2. hafta: Toplumsal cinsiyet adaleti, gıda sistemleri ve karar taslağı gündemde
Konuşmacılar arasında Dünya Sağlık Örgütü sağlıklı beslenme uzmanı Amy Savage, politik ekonomi ve kamu politikaları alanında çalışan Lei Chu, Climate Healers’ın kurucusu Sailesh Rao, Singapur Dışişleri Bakanlığı’nda eski özel asistan Chi Mong Koh ve The Pollination Project’ten Naman Dedhia yer aldı.
Bitki Temelli Beslenme Anlaşması Türkiye Temsilcisi Nilgün Engin’in aktarımına göre, BM görüşmelerini takip eden katılımcılar, metan emisyonlarının azaltılmasına ilişkin 52. madde görüşülürken sıfır atık yaklaşımının öne çıkarıldığını, tarımın ise göz ardı edildiğini bildirdi. Engin, görüşmeleri takip eden başka bir katılımcının da gıda sistemlerinin öncelikler arasında yer almadığını söylediğini aktardı.
Çerçeve kararının ilk taslağı yayımlandı
COP31 çerçeve kararının 18 sayfalık ilk resmî taslağı 16 Kasım 2026 Pazartesi günü yayımlandı. Taslakta, Türkiye’nin öncülük ettiği “35’te 35” elektrifikasyon hedefi ve fosil yakıtlardan uzaklaşma dahil olmak üzere ülkelerin farklı talepleri yer alıyor.
Üzerinde uzlaşı sağlanamayan ifadelerin metinden çıkarılması ve sadeleştirilmiş ikinci taslağın hafta ortasında yayımlanması bekleniyor.
“Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü” duyuruldu
Aynı gün duyurulan “2026 Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü”, veri merkezlerinin enerji ve su kullanımında şeffaflık ve yapay zekânın iklim değişikliğiyle mücadeleyi desteklemesi çağrısında bulundu.
İklim Masası’ndan Selin Uğurtaş’ın aktarımına göre, taahhüdün 80 imzacısından yalnızca 10’u devletlerden oluşurken diğer imzacılar şirketler ve sivil toplum kuruluşları oldu. Fosil Yakıtların Ötesinden Jill McArdle ise vaatlerin belirsiz olduğunu ve veri merkezlerinin emisyonları artırmasını ya da fosil yakıt bağımlılığını uzatmasını önleyecek güvencelerin büyük ölçüde eksik kaldığını söyledi.
Kaynakça
Meral Tosun, Antalya (Medyascope), 17 Kasım 2026
- Dünya Su Günü BM İklim Değişikliği · 24 Mart 2026
- Dünya Su Günü 2026 Dünya Su Günü 2026 · 24 Mart 2026
- DSÖ Orta Doğu'daki Savaş Küresel Durum Raporu Yayınladı Dünya Sağlık Örgütü · 27 Mart 2026
DSÖ (WHO)
GTÖ (FAO)
UNEP
DHSÖ (WOAH)